( 1285 - 1287 ق ) ، عضويت دار الشوراى كبراى دولتى ( 1288 ق ) ، حكومت كرمانشاه ( 1288 ق ) ، حكومت كردستان ( 1291 ق ) ، حكومت ملاير و نهاوند و تويسركان ( 1295 ق ) داشت . او اهل شعر بود و « سرور » تخلّص مىكرد . در علوم عربى ، ادبى و اسلامى خصوصا فقه و اصول تبحر داشت . مؤيد الدّوله سرانجام در 1297 ق درگذشت . كتاب فقه مؤيدى از تأليفات اوست . نك : شرح حال رجال ايران ، ج 2 ، صص 195 - 200 ؛ تاريخ عضدى ، ص 116 به بعد ؛ تذكره نگارستان دارا ، ص 36 . ص 74 موسى خان پسر ابراهيم خان ظهير الدّوله كه به فرمان محمّد حسن خان سردار ايروانى ( حاكم كرمان ) در سال 1269 ق به حكومت بم و بلوچستان منصوب شد . نك : گاهشمار تاريخ كرمان ، ج 1 ، ص 391 . ص 74 ميرزا تقى خان امير كبير پسر محمّد قربان و فاطمه سلطان ، ملقّب به معصومه دختر استاد شاه محمّد بنا كه در هزاوه از محال فراهان عراق عجم متولّد شد . در باب تاريخ تولّد او اطّلاع دقيقى در دست نيست و ظاهرا در حدود سال 1222 ق متولّد شده است . در دستگاه ميرزا ابو القاسم قائم‌مقام و محمّد خان زنگنه ملقّب به امير نظام مشغول خدمات دولتى گرديد . در 1244 ق جهت عذرخواهى قتل گريبايدوف . به سرپرستى خسرو ميرزا ، به روسيه رفت و پس از مراجعت از اين سفر لقب ميرزا و خان يافت . سفر به روسيه و ارزروم نقش سازنده‌اى در شخصيّت او داشت . از آن پس سمت لشكرنويسى و مستوفى نظام در لشكر آذربايجان ( 1251 ق ) يافت . در صفر 1259 ق به فرمان محمّد شاه قاجار به ارزروم رفت و معاهدهء ارزنة الروم دوم را در 1260 ق منعقد كرد . پس از مرگ محمّد شاه ( 1264 ق ) و با جلوس ناصر الدّين شاه بر تخت سلطنت ، منصب صدارت يافت و لقب اتابك و امير كبير گرفت و شورش محمّد حسن خان سالار را در خراسان سركوب كرد . دست به اصلاحات اساسى زد و اقدامات مهمى چون تأسيس مدرسهء دار الفنون و دعوت از معلمين فرنگى ، اصلاح